Thực hiện Kế hoạch số 138/KH-UBND của UBND thành phố Hà Nội về triển khai phong trào "Bình dân học vụ số", UBND xã Thanh Trì đã nhanh chóng cụ thể hóa bằng nhiều kế hoạch, mô hình và giải pháp đồng bộ. Xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ chính trị trọng tâm gắn với xây dựng chính quyền số, kinh tế số và xã hội số, xã đã huy động cả hệ thống chính trị cùng tham gia vào quá trình phổ cập kỹ năng số cho người dân.
Thành viên các Tổ Chuyển đổi số cộng đồng tham gia tập huấn nghiệp vụ
Điều đáng ghi nhận là phong trào không chỉ tập trung vào cán bộ công chức mà hướng mạnh đến cộng đồng dân cư, nhất là người cao tuổi, người yếu thế, những đối tượng vốn ít có điều kiện tiếp cận công nghệ.
Trong một năm, địa phương đã hỗ trợ hơn 15.000 lượt người dân tại các điểm "Bình dân học vụ số", Điểm hỗ trợ dịch vụ công số và các nhà văn hóa thôn. Người dân được hướng dẫn trực tiếp cách sử dụng điện thoại thông minh, cài đặt VNeID, iHanoi, eTax Mobile, chữ ký số cá nhân, thanh toán không dùng tiền mặt và thực hiện dịch vụ công trực tuyến.
Không còn khoảng cách giữa "người biết" và "người chưa biết", nhiều cán bộ cơ sở, đoàn viên thanh niên đã trở thành những "gia sư công nghệ" ngay tại địa bàn dân cư.
Tổ Chuyển đổi số cộng đồng hướng dẫn người dân thực hiện các nền tảng số
Điểm nổi bật trong triển khai phong trào tại Thanh Trì là lựa chọn cách tiếp cận gần gũi, trực quan và phù hợp với từng nhóm đối tượng. Nếu như nhiều nơi người dân còn e ngại công nghệ thì tại Thanh Trì, các Tổ chuyển đổi số cộng đồng đã đến tận thôn, tận nhà để hỗ trợ.
25 Tổ chuyển đổi số cộng đồng với hơn 200 thành viên được kiện toàn, duy trì hoạt động thường xuyên. Chỉ riêng tại các nhà văn hóa thôn, lực lượng này đã hỗ trợ hơn 15.000 lượt người dân thực hiện các thao tác số cơ bản.
Tổ Chuyển đổi số cộng đồng hướng dẫn người dân thực hiện các nền tảng số
Đặc biệt, mô hình "Điểm Bình dân học vụ số lưu động" được đánh giá là cách làm sáng tạo, hiệu quả. Các điểm hỗ trợ được đặt ngay tại nhà văn hóa thôn, nơi người dân quen thuộc, thuận tiện đi lại. UBND xã còn trang bị máy tính phục vụ việc hướng dẫn kê khai hồ sơ trực tuyến, cài đặt ứng dụng số và hỗ trợ giải quyết các thủ tục hành chính.
Không chỉ phổ cập kỹ năng số, mô hình còn góp phần thay đổi tư duy tiếp cận công nghệ của người dân nông thôn: từ tâm lý e dè sang chủ động sử dụng.
Với tinh thần tình nguyện, lực lượng thanh niên đã trở thành cầu nối quan trọng giữa công nghệ và người dân. Những thao tác tưởng chừng đơn giản như quét mã QR, đăng nhập tài khoản định danh điện tử hay nộp hồ sơ trực tuyến đều được hướng dẫn tận tình. Qua đó, hình ảnh tuổi trẻ Quảng Bị không chỉ năng động trong phong trào mà còn tiên phong trong chuyển đổi số cộng đồng.
Song song với cộng đồng dân cư, xã đã chú trọng phổ cập kỹ năng số cho học sinh. 100% học sinh THCS trên địa bàn được tiếp cận kỹ năng số thông qua các tiết học Tin học, hoạt động ngoại khóa và trải nghiệm thực tế. Các nhà trường từng bước ứng dụng AI, công nghệ số trong giảng dạy, giúp học sinh hình thành kỹ năng sử dụng công nghệ an toàn, hiệu quả ngay từ sớm. Không chỉ học cho bản thân, nhiều em học sinh còn trở thành "trợ giảng công nghệ" trong gia đình, hỗ trợ ông bà, cha mẹ tiếp cận các tiện ích số.
Một năm triển khai phong trào, Thanh Trì đã đạt nhiều kết quả tích cực: 95% dân số trưởng thành sử dụng điện thoại thông minh; 57% người dân có tài khoản thanh toán điện tử; 100% cán bộ công chức, học sinh THCS và người lao động được trang bị kiến thức, kỹ năng số cơ bản. Đặc biệt, mô hình "Chợ thông minh 4.0 – thanh toán không dùng tiền mặt" bước đầu tạo chuyển biến trong thói quen mua bán của tiểu thương và người dân.
Dù vẫn còn những khó khăn như hạ tầng đôi lúc chưa ổn định, một bộ phận người dân còn tâm lý ngại thay đổi, nhưng những kết quả đạt được cho thấy phong trào "Bình dân học vụ số" tại Thanh Trì đã đi đúng hướng. Quan trọng hơn, chuyển đổi số tại đây không còn là khái niệm xa vời mà đang hiện hữu trong từng thôn xóm, từng gia đình và trong chính đời sống hàng ngày của người dân.
Từ những lớp học giản dị ở nhà văn hóa thôn đến các điểm hỗ trợ dịch vụ công số, Thanh Trì đang từng bước xây dựng một cộng đồng số toàn diện, nơi mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận, học tập và làm chủ công nghệ./.