kinh tế - chính trị

Huyện Thanh Trì: Tính ưu việt mô hình mạ khay máy cấy
Ngày đăng 21/03/2018 | 09:58  | View count: 2035

Nhằm từng bước đưa cơ giới hóa vào sản xuất nông nghiệp, tạo tiền đề xây dựng vùng sản xuất lúa hàng hóa tập trung, thời gian qua, huyện Thanh Trì đã đầu tư áp dụng mô hình mạ khay, máy cấy vào sản xuất lúa góp phần tiết kiệm lượng thóc giống, giảm chi phí, nhân công và thời gian gieo cấy, nâng cao năng suất, hiệu quả sản xuất lúa. Bước đầu, mô hình này có quy mô 55ha tại cánh đồng mẫu lớn, sử dụng giống lúa BT09 có chất lượng cao, khả năng chống chịu sâu bệnh tốt.

Thực tế cũng cho thấy, nếu so với phương pháp truyền thống thì với mô hình gieo mạ bằng khay, việc áp dụng cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất từ khâu làm mạ đến khâu cấy chi phí khoảng 270.000 đồng/sào bắc bộ, trong khi đó nếu sản xuất theo phương pháp truyền thống từ khâu làm mạ, cấy chi phí hết 580.000 đồng/sào, giảm 310.000 đồng và mạ sinh trưởng, phát triển tốt hơn, giảm được các rủi ro do thời tiết đồng thời cây lúa sau này cũng phát triển tốt hơn, tạo được sự chuyển biến tích cực cả về nhận thức, hành động của người nông dân nhằm nâng cao hiệu quả và giá trị sản phẩm, tăng năng suất, sản lượng và từng bước nâng cao năng lực hoạt động của các HTX tại các địa phương,  góp phần tăng được giá trị thu nhập cho nguời nông dân.

Để giúp bà con nông dân thấy rõ tính ưu việt của mô hình mạ khay máy cấy, mời quí vị và các bạn theo dõi quy trình công nghệ sản xuất mạ khay máy cấy đã và đang được áp dụng trên địa bàn huyện trong thời gian qua.

Quy trình kỹ thuật làm mạ khay, cấy máy gồm 5  bước cơ bản sau

*Chuẩn bị nguyên liệu làm giá thể:

Nguyên liệu làm giá thể cần chuẩn bị khoảng 2 - 3 tuần trước khi gieo để chủ động thời vụ và hạn chế sâu bệnh lây nhiễm. Nếu giá thể lưu trữ quá lâu thì sẽ phát sinh nấm, mốc gây hại. Ngược lại nếu chuẩn bị muộn sẽ không chủ động thời vụ gieo, giá thể khó xử lý hết sâu bệnh hại tàn dư. Nên chọn đất đỏ bazan, đất màu, đất phù sa có độ pH trung tính (4,5 - 5,5). Qua thực tiễn cho thấy đất đồi gò nơi mọc các cây sim, mua là loại đất thích hợp nhất cho việc gieo mạ khay. Không chọn đất có thành phần cơ giới nhẹ, đất cát pha, đất cát vì loại đất này có khả năng giữ nước, dinh dưỡng kém. Đất làm giá thể được xử lý sâu bệnh hại, sau đó nghiền nhỏ vừa phải, không nên nghiền thành bột mịn sẽ làm đất khó thoát nước, mất đi tính chất vật lý của đất.Dùng mùn cưa của những loại gỗ không có tinh dầu (keo, mít…) hoặc rơm, rạ đã phân hủy, trấu hun để tạo độ tơi xốp trong giá thể. Không dùng mùn cưa từ cây gỗ lim, bạch đàn… chứa nhiều tinh dầu sẽ ảnh hưởng đến sinh trưởng của bộ rễ cây mạ. Trước khi dùng mùn cưa để phối trộn vào giá thể cần tiến hành sàng lọc kỹ sau đó đánh thành đống để xử lý các chất độc hại tàn dư, sau đó trộn nguyên liệu làm giá thể. iệc phối trộn giá thể được tiến hành khi chuẩn bị được các nguyên liệu trên. Tỷ lệ phối trộn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như thời tiết, đặc điểm giống lúa gieo, tập quán canh tác... Nếu vụ xuân gặp rét kéo dài thì cần bớt lượng phân đạm hoặc không phối trộn, đồng thời tăng lượng phân bón vi sinh tổng hợp chứa vi lượng để không ảnh hưởng đến cây mạ.

*Chuẩn bị hạt giống:

Bà con chú ý, cần chọn các giống lúa có thời gian sinh trưởng ngắn ,sinh trưởng phát triển tốt. Hạt giống phải đảm bảo độ thuần, mẩy và sáng hạt, sạch sâu bệnh, không lẫn tạp cơ giới, đảm bảo chất lượng theo quy định

 Trước khi tiến hành gieo cần xử lý hạt giống, sau đó ngâm ủ như phương pháp thông thường. Tuy nhiên khi mầm nhú gai dứa là có thể gieo được, không nên để mầm dài quá chiều dài hạt lúa sẽ khó điều chỉnh mật độ gieo trên khay.

Áp dụng tiến bộ kỹ thuật, với dây chuyển sản xuất mạ khay với công suất 700 khay/h đã giúp việc chủ động trong khâu sản xuất, chăm sóc mạ một cách tập trung, đáp ứng được thời vụ, và không bị phụ thuộc vào diện tích mạ xướng như phương pháp truyền thống, mạ sinh trưởng phát triển đồng đều toàn diện.

* Giai đoạn làm mạ:

 HTX áp dụng kỹ thuật làm mạ khay che phủ nilon, nhiệt độ và độ ẩm không khí được điều chỉnh ở mức độ thích hợp cho cây mạ từ khi mọc mầm tới khi đạt tiêu chuẩn. Khi áp dụng phương pháp gieo mạ khay sẽ rút ngắn được thời gian từ 4 - 6 ngày so với phương pháp làm mạ thông thường; cây mạ khay sinh trưởng khỏe hơn so với mạ thường; khắc phục được những hạn chế khi phải làm mạ ngoài trời và phụ thuộc vào điều kiện thời tiết rét đậm, rét hại hoặc nóng đột ngột của vụ Xuân gây mạ chết; tránh được hiện tượng đứt rễ khi đem mạ ra cấy ngoài ruộng, giúp cây lúa có khả năng bén rễ hồi xanh nhanh hơn so với cấy truyền thống.Nếu gieo cấy mạ theo cách cổ truyền vừa tốn nhiều thời gian, lại khiến mạ dễ bị chết khi gặp thời tiết rét đậm và khô hạn; khi nhổ mạ người dân phải giũ đất cho mạ nên gây ảnh hưởng lớn đến sự phát triển và năng suất của cây lúa sau này. Thì ngược lại, gieo mạ khay vừa có sức chống chụi với những bất lợi của thời tiết, vừa đảm bảo được chất lượng.

* Chăm sóc sau gieo mạ:

Là bước cuối cùng trong quy trình sản xuất mạ khay.  Sau khi ủ hoạt hóa mầm, tiến hành chuyển ra khu vực chăm sóc. Giai đoạn này cần chú ýtưới để giữ độ ẩm trong khay, giúp cây mạ sinh trưởng phát triển tốt. Vụ xuân cần tưới giữ ẩm, không tưới ẩm quá sẽ làm cây mạ bị bệnh.Tưới để giữ độ ẩm trong khay, giúp cây mạ sinh trưởng phát triển tốt. Vụ xuân cần tưới giữ ẩm, không tưới ẩm quá sẽ làm cây mạ bị bệnh. Bên cạnh đó, bà con cũng cần thường xuyên kiểm tra cây mạ để phát hiện sâu bệnh và phòng trừ kịp thời (lưu ý đến bệnh khô vằn khi cây mạ đạt từ 1,5 lá trở lên).Khi mạ đạt tiêu chuẩn (mạ được 2,5 - 3 lá thật, chiều cao cây từ 10 - 20cm, cứng cây, đanh dảnh, sạch sâu bệnh) thì tiến hành đem đi cấy.

* Chuẩn bị ruộng cấy:

Để máy cấy vận hành thuận lợi, ruộng cần làm bằng phẳng trước khi cấy 3 - 4 ngày, mực nước cấy sền sệt, cây mạ sẽ thẳng hàng và không bị nghiêng đổ.  Hiện nay, trên địa bàn huyện Thanh Trì đang áp dụng  dòng máy Kubota- Nhật Bản. Đối với loại máy nhỏ cấy 6 hàng, 1 ngày máy cấy được từ 5 – 6 ha.

Có thể thấy rằng, việc ứng dụng mô hình mạ khay, cấy lúa bằng máy trên địa bàn huyện Thanh Trì là tạo  ra  bước đột phá về phương thức và kỹ thuật trong sản xuất nhằm nâng cao hiệu quả và giá trị sản phẩm, tăng năng suất và sản lượng đảm bảo an ninh lương thựcgắn với xây dựng thương hiệu sản phẩm gạo Thanh Trì, tạo sự chuyển biến, từng bước thay đổi mô hình tổ chức sản xuất để liên kết sản xuất lúa giống cung cấp cho thị trường, trước mắt phục vụ nhu cầu của Huyện, từng bước thực hiện cơ giới hóa đồng bộ trong sản xuất lúa từ khâu làm đất, gieo cấy đến khâu thu hoạch, tích cực chuyển đổi cơ cấu luân canh cây trồng, thực hiện sản xuất cây vụ Đông nhằm tăng hệ số quay vòng sử dụng đất, tăng giá trị sản xuất trên đất nông nghiệp và thu nhập cho nhân dân. Đồng thời từng bước nâng cao năng lực hoạt động của HTX trên địa bàn huyện.

 

  Thanh Hồng- Trung tâm Văn hóa, TT&TT